ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์แต่ละสัปดาห์ ลูกตัวใหญ่หรือเล็กไปไหม?

สรุป

• น้ำหนักเด็กในครรภ์เป็นค่าประมาณการที่คาดคะเนได้จาก 3 วิธี คือ การคลำหน้าท้องของสูติแพทย์ การประเมินจากน้ำหนักคุณแม่ และการใช้อัลตราซาวด์ที่วัด BPD HC AC และ FL ของทารก โดยอัลตราซาวด์มีความแม่นยำมากที่สุดค่ะ 
• น้ำหนักทารกที่อยู่ในช่วงเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 ถึง 90 ของอายุครรภ์ ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ถ้าต่ำกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 เรียกภาวะทารกตัวเล็ก (SGA) ถ้ามากกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 90 เรียกภาวะทารกตัวโต (LGA) 
• ทารกน้ำหนักน้อยอาจเสี่ยงต่อภาวะ IUGR คลอดก่อนกำหนด และระบบหายใจไม่สมบูรณ์ ส่วนทารกน้ำหนักมากเกิน 4,500 กรัม เพิ่มความเสี่ยงคลอดติดไหล่ การบาดเจ็บกระดูกไหปลาร้า และเส้นประสาทแขน 
• น้ำหนักของคุณแม่ทั้งก่อนและระหว่างตั้งครรภ์มีผลโดยตรงต่อน้ำหนักลูกในครรภ์ คุณแม่ควรเพิ่มน้ำหนักรวมประมาณ 14 กิโลกรัมตลอดการตั้งครรภ์ และฝากครรภ์สม่ำเสมอเพื่อติดตามการเจริญเติบโตของลูกอย่างใกล้ชิดนะคะ 

เลือกอ่านตามหัวข้อ

• น้ำหนักเด็กในครรภ์ คืออะไร และวัดอย่างไร
• วิธีตรวจวัดน้ำหนักทารกในครรภ์ มีกี่วิธี
• ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์ตามเกณฑ์รายสัปดาห์ พร้อมพัฒนาการของลูก
• น้ำหนักลูกในครรภ์น้อยเกินไป สัญญาณเตือนและความเสี่ยงที่ต้องระวัง
• น้ำหนักลูกในครรภ์มากเกินไป สัญญาณเตือนและความเสี่ยงที่ต้องระวัง
• น้ำหนักของคุณแม่ตั้งครรภ์ มีผลต่อน้ำหนักลูกในครรภ์อย่างไร

น้ำหนักเด็กในครรภ์ คืออะไร และวัดอย่างไร

น้ำหนักเด็กในครรภ์ คือค่าประมาณการน้ำหนักของทารก (Estimated Fetal Weight หรือ EFW) ที่คุณหมอใช้ติดตามการเจริญเติบโตของลูกในระหว่างการตั้งครรภ์ เป็นตัวชี้วัดสำคัญที่ใช้ร่วมกับอายุครรภ์ เพื่อประเมินว่าทารกในครรภ์เติบโตสมวัยตามเกณฑ์มาตรฐานหรือไม่ การประเมินน้ำหนักของทารกระหว่างตั้งครรภ์มีความจำเป็นต่อการคาดการณ์ภาวะแทรกซ้อนจากการคลอดและหลังคลอด ทั้งในทารกที่มีน้ำหนักแรกคลอดต่ำและสูง ค่าที่ได้จะถูกเทียบกับเส้นมาตรฐานการเจริญเติบโตของทารกตามอายุครรภ์ (Standard Fetal Growth Curves) เพื่อจัดอยู่ในช่วงปกติหรือไม่ปกติค่ะ

ในทางการแพทย์ น้ำหนักทารกจะถูกจัดประเภทเป็น 3 กลุ่ม คือ 

• ค่าน้ำหนักปกติที่อยู่ระหว่างเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 ถึง 90 ของอายุครรภ์ 
• ภาวะทารกตัวเล็กหรือ Small for Gestational Age (SGA) ที่มีน้ำหนักน้อยกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 
• ภาวะทารกตัวโตหรือ Large for Gestational Age (LGA) ที่มีน้ำหนักมากกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 90 

สิ่งสำคัญที่คุณแม่ควรเข้าใจคือ ตัวเลขน้ำหนักที่คุณหมอบอกหลังจากตรวจอัลตราซาวด์เป็นเพียง ค่าประมาณการ ไม่ใช่น้ำหนักจริงของทารก ความแม่นยำของการประเมินจะลดลงในคุณแม่ที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ดังนั้นค่าน้ำหนักที่ได้จึงควรใช้เป็นแนวทางประกอบการดูแลร่วมกับคำแนะนำของคุณหมอนะคะ

วิธีตรวจวัดน้ำหนักทารกในครรภ์ มีกี่วิธี

การตรวจวัดน้ำหนักทารกในครรภ์มี 3 วิธีหลักที่ใช้กันในเวชปฏิบัติทั่วไป แต่ละวิธีมีลักษณะการประเมินและความแม่นยำที่แตกต่างกัน คุณแม่ควรรู้จักทั้ง 3 วิธีเพื่อเข้าใจสิ่งที่คุณหมอตรวจในห้องตรวจครรภ์ และช่วยให้คุณแม่ตีความค่าน้ำหนักที่ได้อย่างถูกต้องค่ะ

การคาดคะเนด้วยมือสูติแพทย์ (Tactile Assessment)

วิธีนี้เป็นวิธีดั้งเดิมที่ใช้กันแพร่หลายในการประเมินน้ำหนักของทารกในครรภ์ คุณหมอจะใช้เทคนิคที่เรียกว่า Leopold maneuvers ในการคลำหน้าท้องของคุณแม่ เพื่อคาดคะเนขนาดและตำแหน่งของทารกในครรภ์ ข้อดีของวิธีนี้คือสะดวก ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แต่ความแม่นยำขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของคุณหมอและอาจคลาดเคลื่อนได้สูง คุณหมออาจวัดความสูงของยอดมดลูกจากกระดูกหัวหน่าวขึ้นไปถึงยอดมดลูก เพื่อประเมินน้ำหนักของทารกประกอบไปด้วย

การประเมินโดยคุณแม่เอง (Maternal Self-Estimation)

วิธีนี้ใช้น้ำหนักของคุณแม่และความรู้สึกที่คุณแม่มีต่อขนาดของท้องในการประเมินน้ำหนักของทารก เหมาะกับการตั้งครรภ์ครั้งหลัง ที่คุณแม่เคยมีประสบการณ์ตั้งครรภ์มาแล้ว และมักใช้ในช่วงที่ครรภ์ครบกำหนดคลอด วิธีนี้ใช้เป็นข้อมูลประกอบมากกว่าวิธีหลัก เพราะมีความคลาดเคลื่อนได้สูงเช่นเดียวกับการคลำหน้าท้อง

การใช้อัลตราซาวด์ (Ultrasonography)

การใช้คลื่นเสียงความถี่สูงหรืออัลตราซาวด์ เป็นวิธีที่มีความแม่นยำที่สุดในการประเมินน้ำหนักทารกในครรภ์ในปัจจุบัน คุณหมอจะวัดสัดส่วนสำคัญของทารกในครรภ์ 4 จุดหลัก ได้แก่ 

• ความกว้างของศีรษะทารก (Biparietal Diameter หรือ BPD) 
• เส้นรอบวงศีรษะ (Head Circumference หรือ HC) 
• เส้นรอบท้อง (Abdominal Circumference หรือ AC) 
• ความยาวกระดูกต้นขา (Femur Length หรือ FL) 

จากนั้นนำค่าที่วัดได้เข้าสูตรคำนวณ Hadlock ที่พัฒนาขึ้นในปี 1985 และใช้กันแพร่หลายทั่วโลก สำหรับการคาดคะเนทารกที่สงสัยว่าน้ำหนักมาก การประเมินด้วยอัลตราซาวด์ก็ไม่ได้แม่นยำมากกว่าการคลำหน้าท้องของคุณหมอ ดังนั้นคุณหมอมักใช้หลายวิธีร่วมกันเพื่อให้ได้ค่าที่น่าเชื่อถือมากที่สุดค่ะ

ในช่วงอายุครรภ์ 30 ถึง 40 สัปดาห์ น้ำหนักของทารกจะเพิ่มขึ้นประมาณ 220 กรัมต่อสัปดาห์ ความแม่นยำของการประเมินอาจลดลงในคุณแม่ที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ คุณแม่จึงควรเข้ารับการตรวจครรภ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้คุณหมอติดตามการเจริญเติบโตของลูกได้อย่างต่อเนื่อง

ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์ตามเกณฑ์รายสัปดาห์ พร้อมพัฒนาการของลูก

ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์ที่นำเสนอด้านล่างนี้ อ้างอิงจากค่าเฉลี่ยมาตรฐานสากลที่ใช้ในเวชปฏิบัติ ตั้งแต่อายุครรภ์ 12 สัปดาห์จนถึง 40 สัปดาห์ คุณแม่สามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบเพื่อเปรียบเทียบกับผลตรวจของลูกในครรภ์ที่คุณหมอบอก แต่ตัวเลขนี้เป็นเพียงค่าประมาณการเฉลี่ย ที่อาจแตกต่างจากค่าจริงของลูกน้อยขึ้นอยู่กับเชื้อชาติ เพศของทารก และปัจจัยอื่นค่ะ

ตั้งแต่อายุครรภ์ 32 สัปดาห์เป็นต้นไป น้ำหนักของทารกจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก และลักษณะร่างกายในขั้นสุดท้ายจะพัฒนาเสร็จสมบูรณ์ สำหรับช่วงไตรมาสที่สาม น้ำหนักจะเพิ่มเฉลี่ยประมาณ 220 กรัมต่อสัปดาห์ ทำให้คุณหมอใช้ช่วงนี้ในการประเมินการเติบโตและวางแผนการคลอดที่เหมาะสม ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์ตามเกณฑ์ใช้สูตรประเมิน Hadlock ที่ถูกตีพิมพ์ในวารสาร Radiology เมื่อปี 1991 และเป็นมาตรฐานสากลที่นิยมใช้ในวงการแพทย์ทั่วโลก 

หากผลตรวจของลูกอยู่ในช่วงเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 ถึง 90 ของอายุครรภ์ ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ถ้าน้ำหนักของลูกแตกต่างจากค่าเฉลี่ยในตารางเล็กน้อยไม่ต้องกังวลค่ะ เพราะแต่ละท้องมีปัจจัยที่แตกต่างกัน สิ่งสำคัญคือการติดตามแนวโน้มการเติบโตอย่างต่อเนื่องร่วมกับการตรวจครรภ์ตามนัดของคุณหมอ

น้ำหนักลูกในครรภ์น้อยเกินไป สัญญาณเตือนและความเสี่ยงที่ต้องระวัง

น้ำหนักลูกในครรภ์ที่น้อยเกินไป เป็นสัญญาณที่คุณแม่ตั้งครรภ์ควรใส่ใจเป็นพิเศษ เพราะอาจเชื่อมโยงกับภาวะทางสุขภาพที่ส่งผลต่อพัฒนาการของทารก คุณแม่ที่เข้าใจสัญญาณเตือนและความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้รับมือกับสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงทีและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน

ภาวะทารกในครรภ์น้ำหนักน้อยคืออะไร

ภาวะทารกในครรภ์น้ำหนักน้อย หรือ Intrauterine Growth Restriction (IUGR) เป็นภาวะที่ทารกในครรภ์มีขนาดเล็กกว่าที่ควรจะเป็นสำหรับอายุครรภ์นั้น คำนิยามทางการแพทย์คือทารกมีน้ำหนักน้อยกว่าทารก 9 ใน 10 คน หรือต่ำกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 10 ของอายุครรภ์เดียวกัน ภาวะนี้พบได้ประมาณ 10% ของการตั้งครรภ์ทั้งหมด

ตามข้อมูลจาก Cleveland Clinic ภาวะ IUGR แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ประเภท Symmetric ที่ทุกส่วนของร่างกายทารกเล็กไปหมด พบประมาณ 30% ของผู้ป่วย และประเภท Asymmetric ที่มีเพียงท้องของทารกเล็ก ส่วนศีรษะและสมองมีขนาดปกติ พบประมาณ 80% ของผู้ป่วยค่ะ 

สัญญาณเตือนและการตรวจพบ

ภาวะทารกน้ำหนักน้อยมักตรวจพบหลังอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ จากการที่คุณหมอวัดความสูงของยอดมดลูก หากค่าที่วัดได้สั้นกว่าที่คาดไว้ คุณหมออาจสงสัยว่ามีภาวะ IUGR และจะตรวจเพิ่มเติม ⁵ คุณแม่บางท่านอาจสังเกตได้ด้วยตัวเองว่าท้องไม่ใหญ่เท่าที่ควรจะเป็น หรือลูกในท้องดิ้นน้อยลง แต่อาการเหล่านี้ไม่ใช่ตัวบ่งชี้ที่แน่ชัด ต้องอาศัยการตรวจของคุณหมอเพื่อยืนยันค่ะ

ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้เกิดภาวะ IUGR

ปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลให้ทารกในครรภ์มีน้ำหนักน้อยมีหลายประการ ได้แก่ การตั้งครรภ์แฝดสองหรือแฝดสาม การมีประวัติเคยมีลูก IUGR มาก่อน คุณแม่มีความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือภาวะโลหิตจาง การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้สารเสพติด การมีโรคแพ้ภูมิตัวเอง โรคไต การใช้ยากันชัก โรคเบาหวาน และการติดเชื้อบางชนิด เช่น หัดเยอรมัน ซิฟิลิส CMV หรือ toxoplasmosis ⁵ นอกจากนี้ ทารกที่มีความผิดปกติของโครโมโซม เช่น Down syndrome ก็อาจมีน้ำหนักน้อยได้เช่นกันค่ะ ⁵

ความเสี่ยงของทารกที่มีภาวะ IUGR

ทารกที่มีภาวะ IUGR เมื่อแรกเกิด มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนหลายอย่าง ได้แก่ การคลอดก่อนกำหนด ความจำเป็นในการผ่าคลอด ปัญหาการหายใจและการกินอาหารหลังคลอด ภาวะขาดออกซิเจน (hypoxia) ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ (hypoglycemia) ปัญหาการควบคุมอุณหภูมิร่างกาย การสำลักขี้เทา (meconium aspiration) ภาวะเม็ดเลือดแดงสูงผิดปกติ (polycythemia) และปัญหาในการต่อสู้กับการติดเชื้อ ⁵ ทารกบางรายอาจต้องได้รับการดูแลพิเศษในหน่วยอภิบาลทารกแรกเกิด (NICU) เป็นระยะเวลาหนึ่ง นอกจากนี้ ในระยะยาว ทารกอาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาพัฒนาการสมอง ภาวะสมาธิสั้น โรคสมองพิการ (cerebral palsy) ผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ และความเสี่ยงต่อโรคอ้วนหรือโรคหัวใจในวัยผู้ใหญ่ ⁵

คำแนะนำในการดูแลตัวเองและการพบคุณหมอ

คุณแม่ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าลูกในครรภ์มีน้ำหนักน้อย ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของคุณหมออย่างเคร่งครัด รวมถึงการเข้ารับการตรวจครรภ์ตามนัดทุกครั้ง การตรวจอัลตราซาวด์เพิ่มเติมเพื่อติดตามการเติบโต และการทดสอบที่จำเป็น เช่น Doppler flow เพื่อประเมินการไหลเวียนเลือดผ่านสายสะดือ ⁵ คุณแม่ควรกินอาหารที่มีประโยชน์ในปริมาณที่เพียงพอ พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ และแจ้งคุณหมอเกี่ยวกับยาทุกชนิดที่กำลังใช้อยู่ เพื่อให้คุณหมอให้คำแนะนำที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายและการตั้งครรภ์ของคุณแม่ค่ะ

น้ำหนักลูกในครรภ์มากเกินไป สัญญาณเตือนและความเสี่ยงที่ต้องระวัง

ในทางกลับกัน หากน้ำหนักของลูกในครรภ์มากเกินเกณฑ์ ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงทั้งกับตัวคุณแม่และทารกระหว่างการคลอด การติดตามผลตรวจอย่างใกล้ชิดจะช่วยให้คุณหมอวางแผนการคลอดได้อย่างปลอดภัย และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจตามมาค่ะ

ภาวะทารกในครรภ์น้ำหนักมากคืออะไร

ภาวะทารกในครรภ์น้ำหนักมาก หรือ Macrosomia ทางการแพทย์หมายถึงทารกที่มีน้ำหนักเกิน 4,000 กรัม หรือ 4,500 กรัม โดยไม่คำนึงถึงอายุครรภ์ และผลจากการศึกษาขนาดใหญ่ใช้ค่า 4,500 กรัมเป็นเกณฑ์ที่ถือว่าเป็น Macrosomia ตามคำนิยามของสมาคมสูตินรีแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา ภาวะทารกตัวโต หรือ Large for Gestational Age (LGA) คือทารกที่มีน้ำหนักมากกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 90 ของอายุครรภ์เดียวกัน  ทั้งนี้ คุณแม่ควรเข้าใจว่าการวินิจฉัยภาวะ Macrosomia ก่อนคลอดไม่สามารถทำได้อย่างแม่นยำสมบูรณ์ การประเมินด้วยอัลตราซาวด์ไม่ได้แม่นยำมากกว่าการคลำหน้าท้องของคุณหมอค่ะ

ปัจจัยเสี่ยงและสัญญาณเตือน

ปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลให้ทารกในครรภ์มีน้ำหนักมาก เรียงตามความสำคัญ ได้แก่ 

• ประวัติเคยมีลูกน้ำหนักมาก 
• น้ำหนักของคุณแม่ก่อนตั้งครรภ์ 
• น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ 
• การตั้งครรภ์หลายครั้ง 
• ทารกเพศชาย 
• อายุครรภ์เกิน 40 สัปดาห์ 
• เชื้อชาติ ² 

นอกจากนี้คุณแม่ที่มีภาวะเบาหวานก่อนตั้งครรภ์หรือเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่ควบคุมไม่ได้ ก็มีความเสี่ยงสูงกว่าคุณแม่ทั่วไป โดยมีงานวิจัยระบุว่าคุณแม่ที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ความเสี่ยงของ Macrosomia อาจสูงถึง 20% สัญญาณเตือนที่อาจสังเกตได้ ได้แก่ ขนาดท้องที่ใหญ่กว่าค่ามาตรฐานตามอายุครรภ์ ความสูงของยอดมดลูกที่มากกว่าที่ควรจะเป็น และค่าน้ำหนักจากผลอัลตราซาวด์ที่สูงกว่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 90

ความเสี่ยงระหว่างคลอดที่ต้องระวัง

เมื่อทารกในครรภ์มีน้ำหนักตัวมาก ความเสี่ยงต่อภาวะคลอดติดไหล่ การบาดเจ็บขณะคลอด และการบาดเจ็บถาวรของทารกแรกเกิดจะเพิ่มขึ้นตามน้ำหนักที่มากขึ้น ภาวะคลอดติดไหล่ (shoulder dystocia) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงที่สุดจากการคลอดทารกน้ำหนักมาก เมื่อน้ำหนักทารกเกิน 4,500 กรัม ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเป็น 9.2 ถึง 24% ในคุณแม่ที่ไม่เป็นเบาหวาน และ 19.9 ถึง 50% ในคุณแม่ที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ นอกจากนี้ การหักของกระดูกไหปลาร้าและการบาดเจ็บของเส้นประสาท brachial plexus เป็นการบาดเจ็บที่พบบ่อย ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นประมาณ 10 เท่า และ 18 ถึง 21 เท่าตามลำดับเมื่อน้ำหนักแรกเกิดมากกว่า 4,500 กรัม สำหรับคุณแม่ ความเสี่ยงประกอบด้วยการบาดเจ็บต่อช่องคลอดและเชิงกราน และเพิ่มความเสี่ยงต่อการตกเลือดหลังคลอดค่ะ 

คำแนะนำในการดูแลและวางแผนการคลอด

คุณแม่ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าลูกในครรภ์มีน้ำหนักมากเกินเกณฑ์ ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อวางแผนการคลอดที่เหมาะสม การเร่งคลอดในกรณีสงสัยว่าทารกน้ำหนักมาก ไม่เป็นข้อบ่งชี้ในการเร่งคลอด เพราะการเร่งคลอดไม่ได้ทำให้ผลลัพธ์ของแม่หรือลูกดีขึ้น อย่างไรก็ตาม หากน้ำหนักทารกในครรภ์เกิน 4,500 กรัม และระยะคลอดที่สองของคุณแม่ใช้เวลานานหรือทารกไม่เคลื่อนลงต่อ คุณหมอจะพิจารณาผ่าคลอดแทน นอกจากนี้ คุณแม่ควรควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่างเข้มงวด หากมีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และควบคุมการเพิ่มน้ำหนักของตัวเองให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อลดโอกาสที่ทารกจะมีน้ำหนักมากเกินไปค่ะ

น้ำหนักของคุณแม่ตั้งครรภ์ มีผลต่อน้ำหนักลูกในครรภ์อย่างไร

น้ำหนักของคุณแม่ทั้งก่อนและระหว่างตั้งครรภ์ มีความเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์โดยตรง หากคุณแม่มีน้ำหนักเพิ่มเหมาะสมตามเกณฑ์ มักช่วยสนับสนุนให้ลูกเติบโตสมวัย แต่หากคุณแม่มีน้ำหนักน้อยหรือมากเกินไป อาจส่งผลต่อแนวโน้มน้ำหนักทารกได้ ตามแนวทางของ ACOG น้ำหนักของคุณแม่ก่อนตั้งครรภ์ และน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ส่งผลต่อน้ำหนักของทารกในครรภ์  คุณแม่ตั้งครรภ์ควรเพิ่มน้ำหนักรวมประมาณ 14 กิโลกรัมตลอดการตั้งครรภ์ โดยแบ่งเป็นไตรมาส

• ไตรมาสแรกประมาณ 1 กิโลกรัม
• ไตรมาสที่สองประมาณ 4 ถึง 5 กิโลกรัม
• ไตรมาสที่สามประมาณ 5 ถึง 6 กิโลกรัม 

น้ำหนักของคุณแม่มากเกินไป ส่งผลอย่างไรกับลูก

คุณแม่ตั้งครรภ์ที่มีน้ำหนักเพิ่มมากเกินไป มักเกิดจากการกินอาหารแป้งและน้ำตาลในปริมาณมาก และการไม่ออกกำลังกายอย่างเพียงพอ ส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และครรภ์เป็นพิษในตัวคุณแม่เอง ⁷ นอกจากนี้ ทารกในครรภ์อาจได้รับสารอาหารมากเกินไป จนตัวใหญ่กว่าค่าเฉลี่ยตามอายุครรภ์ ทำให้การคลอดตามธรรมชาติทำได้ยาก และอาจจำเป็นต้องผ่าคลอดค่ะ ⁷ 

ภาวะอ้วนของคุณแม่ก่อนตั้งครรภ์ก็เพิ่มโอกาสที่ทารกในครรภ์จะมีน้ำหนักมาก ² ผลกระทบในระยะยาวสำหรับลูก อาจรวมถึงความเสี่ยงต่อภาวะอ้วนและโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดในวัยผู้ใหญ่ได้ค่ะ ⁷

น้ำหนักของคุณแม่น้อยเกินไป ส่งผลอย่างไรกับลูก

ในทางกลับกัน คุณแม่ตั้งครรภ์ที่มีน้ำหนักเพิ่มไม่เพียงพอ โดยเฉพาะคุณแม่ที่ผอมเล็กก่อนตั้งครรภ์ ต้องการสารอาหารมากกว่าปกติ เพราะทารกในครรภ์ต้องดึงสารอาหารจากร่างกายของคุณแม่เพื่อสร้างอวัยวะและเติบโตในแต่ละช่วงของการตั้งครรภ์ หากคุณแม่กินอาหารน้อย สารอาหารที่จำกัดจะไม่เพียงพอ ส่งผลให้ทารกแรกเกิดมีน้ำหนักน้อย  ภาวะนี้ยังอาจส่งผลต่อพัฒนาการของลูกในระยะยาว เพราะคุณแม่ที่น้ำหนักเพิ่มไม่เพียงพอ หรือมีภาวะขาดสารอาหาร อาจส่งผลให้ทารกแรกเกิดมีน้ำหนักน้อย 

การติดตามน้ำหนักเด็กในครรภ์เป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้คุณแม่ทราบการเจริญเติบโตและพัฒนาการของลูกน้อยตั้งแต่ในครรภ์ ตารางน้ำหนักทารกในครรภ์ตามเกณฑ์รายสัปดาห์เป็นเพียงข้อมูลอ้างอิงเฉลี่ย ค่าจริงของลูกแต่ละท่านอาจแตกต่างได้ตามเชื้อชาติ เพศของทารก และปัจจัยอื่น คุณแม่ไม่จำเป็นต้องกังวลหากตัวเลขต่างจากค่าเฉลี่ยเล็กน้อย สิ่งสำคัญคือการฝากครรภ์อย่างสม่ำเสมอและการดูแลตัวเองให้แข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจค่ะ

นอกจากการติดตามน้ำหนักทารกในครรภ์ตามเกณฑ์แล้ว สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการดูแลโภชนาการของคุณแม่ให้ครบถ้วน เพื่อสนับสนุนการเจริญเติบโตและพัฒนาการสมองของลูกน้อยตั้งแต่ในครรภ์ โดยสารอาหารหลักที่มีบทบาทสำคัญ ได้แก่ ดีเอชเอ (DHA) โอเมก้า 3, 6, 9 (Omega 3, 6, 9) และ แอลฟาแล็ค สฟิงโกไมอีลิน (Alphalac Sphingomyelin) ที่มีส่วนช่วยเสริมสร้างเซลล์สมองและระบบประสาทของลูกในครรภ์ค่ะ

หากน้ำหนักของลูกในครรภ์อยู่นอกเกณฑ์ ไม่ว่าจะน้อยหรือมากเกินไป ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับการตั้งครรภ์ของคุณแม่ สำหรับคุณแม่ที่อยู่ในช่วงไตรมาสสุดท้าย การวางแผนเตรียมคลอด ตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยให้คุณแม่มั่นใจมากขึ้น การฝากครรภ์อย่างสม่ำเสมอและการดูแลร่างกายอย่างเหมาะสม จะช่วยให้คุณแม่และลูกน้อยมีสุขภาพดี พร้อมต้อนรับสมาชิกใหม่ของครอบครัวค่ะ

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์

• ของใช้เตรียมคลอด ที่คุณแม่มือใหม่ควรเตรียมของไปคลอด
• แผลผ่าคลอดกี่วันหาย พร้อมวิธีดูแลรอยแผลผ่าคลอดให้ฟื้นตัวไว
• แผลฝีเย็บหลังคลอด แผลคลอดธรรมชาติ ดูแลยังไงให้ปลอดภัย
• หลังผ่าคลอดกินอะไรได้บ้าง คนผ่าคลอดห้ามกินอะไรบ้างช่วยให้แผลหายเร็ว
• ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเกิดจากอะไร พร้อมวิธีรับมืออาการซึมเศร้าหลังคลอด