"โฮลเกรน" และ "อาหารเสริมธัญพืช" มื้อคุณภาพเสริมพัฒนาการลูกน้อย

สรุป

• หลังลูกทานนมแม่ครบ 6 เดือน ควรค่อยๆ เริ่มอาหารเสริมตามวัย และเมื่อลูกเริ่มมีความพร้อมทางโภชนาการมากขึ้น อาจค่อยๆ เสริมธัญพืชโฮลเกรนเพราะให้พลังงานสูงและมีธาตุเหล็กที่ลูกต้องการ โดยการเลือกข้าวกล้องหรือข้าวโอ๊ตแทนข้าวขาวจะช่วยให้ลูกได้รับวิตามินและใยอาหารที่สูงกว่า
• แม้ลูกจะเริ่มทานอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืช หลังอายุ 6 เดือนแล้ว แต่ยังจำเป็นต้องดื่มนมแม่ควบคู่กันไปเป็นประจำทุกวันเพื่อให้ได้รับสารอาหารหลักที่สำคัญครบถ้วน เพราะการทานเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งอาจทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของลูกน้อย
• เมื่อลูกมีความพร้อมในการย่อยอาหารดีเพียงพอ การเลือกธัญพืชโฮลเกรนที่ไม่ขัดสีช่วยให้ลูกได้รับวิตามินและใยอาหารหลากหลาย ซึ่งดีต่อระบบขับถ่าย โดยควรเริ่มให้ในปริมาณน้อยเพื่อให้ลูกยอมรับอาหารใหม่ได้ง่ายขึ้น

เลือกอ่านตามหัวข้อ

• ทำไม "อาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืช” ถึงเป็นทางเลือกที่ดีของลูก
• เปลี่ยนมื้อธรรมดาให้พิเศษ เริ่มป้อนอาหารเสริมธัญพืช
• ก้าวสู่วัย 1 ขวบ ทำไมต้องเป็น "โฮลเกรน" (Whole Grains)
• เลือก "โฮลเกรน" เพื่อลูกน้อย ฉบับคุณแม่มือโปร

ทำไม "อาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืช” ถึงเป็นทางเลือกที่ดีของลูก

หลังจากที่ลูกทานนมแม่อย่างเดียวมาเป็นเวลา 6 เดือน ก็ถึงเวลาที่แม่จะต้องมองหาอาหารเสริมตามวัยมาป้อนให้ลูกน้อยกันแล้วค่ะ ซึ่งหนึ่งในเมนูที่เหมาะสำหรับเด็ก 6 เดือน คือ อาหารตามวัยเสริมธัญพืช เนื่องจากร่างกายของทารกต้องการธาตุเหล็ก ซึ่งส่วนใหญ่มักอยู่ในอาหาร เช่น ตับ และธัญพืชหลายๆชนิด ¹ อีกทั้งเด็กควรได้รับธัญพืชด้วยในแต่ละมื้อ เพราะเป็นแหล่งของพลังงานและมีวิตามินบีที่จำเป็นต่อร่างกายของลูกน้อย ⁷

อย่างไรก็ตาม เมื่อลูกมีความพร้อมในการย่อยมากขึ้น คุณแม่อาจเลือกให้ลูกน้อยกินอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืช หรือ โฮลเกรน เช่น ข้าวกล้อง หรือข้าวโอ๊ต แทนธัญพืชขัดสี เช่น ข้าวขาว เพราะมีสารอาหารสูงกว่าทั้งใยอาหาร แร่ธาตุ และวิตามิน รวมถึงดีต่อระบบขับถ่ายของลูกรักเพราะช่วยลดความเสี่ยงอาการท้องผูกและโรคในระบบทางเดินอาหารได้อีกด้วย ⁷

เปลี่ยนมื้อธรรมดาให้พิเศษ เริ่มป้อนอาหารเสริมธัญพืช

การเปลี่ยนมื้ออาหารธรรมดาด้วยอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชถือเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยเติมเต็มพลังงานและสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของลูกน้อยหลัง 6 เดือน โดยมีคำแนะนำสำหรับการเตรียมอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชหรือเมนูโฮลเกรน ดังนี้

1. การให้อาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชหลัง 6 เดือน ควรให้อย่างไรในแต่ละวัน ?

สำหรับการเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชหรือเมนูโฮลเกรนเด็กหลังอายุ 6 เดือน ควรเริ่มให้หลังจากลูกน้อยมีความพร้อมในการย่อยมากขึ้น และให้จากปริมาณน้อยและค่อย ๆ เพิ่มขึ้นตามความเหมาะสม ซึ่งคุณแม่อาจผสมรวมกับอาหารประเภทอื่นในแต่ละมื้อ โดยมีสัดส่วนดังนี้ค่ะ

• เนื้อสัตว์: เริ่มต้น 1 ช้อนชาในสัปดาห์แรก และเพิ่มเป็น 2 ช้อนชาตั้งแต่สัปดาห์ที่ 2 เป็นต้นไป ¹⁰
• ไข่: ไข่แดง ½ ฟอง ¹⁰
• ผัก: ค่อยๆเริ่มในสัปดาห์ที่ 2 และควรเลือกผักที่กลิ่นไม่แรง ½ ช้อนกินข้าว ¹⁰
• ผลไม้: สัปดาห์แรกควรเริ่มให้ลูกน้อยกินกล้วยครูด ¼ ลูก แล้วค่อยเพิ่มเป็นผลไม้ชนิดอื่น เช่น มะละกอ หรือส้มจาก 1 เป็น 2 ชิ้นในสัปดาห์ที่ 2 ¹⁰

ทั้งนี้ นอกจากการเลือกให้อาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชที่มีประโยชน์แก่ลูกน้อยแล้ว คุณแม่ควรให้ลูกได้ทานอาหารที่หลากหลายจากเนื้อสัตว์ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อปลา ตับ สัตว์ปีก หรือไข่ และผักผลไม้ทุกวัน รวมถึงเปลี่ยนมาเป็นโฮลเกรนเมื่อลูกน้อยมีความพร้อมในการย่อยเพียงพอเพื่อให้ลูกได้รับสารอาหารที่มีประโยชน์มากขึ้น และควรป้อนอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชหรือเมนูโฮลเกรนลูกน้อยหลังจากให้ลูกดื่มนมแม่เสร็จแล้ว หรือช่วงพักระหว่างมื้อนม เพื่อให้ลูกยังได้รับนมแม่มากที่สุด ที่สำคัญ คุณแม่และลูกน้อยต้องล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนเตรียมและป้อนอาหาร เพื่อป้องกันเชื้อโรคที่อาจก่อให้เกิดอาการเจ็บป่วยในอนาคตนะคะ ⁴

2. เด็กที่ได้รับอาหารเสริมตามวัยที่มีส่วนผสมของธัญพืชยังต้องกินนมแม่อยู่หรือเปล่า ?

ยังต้องกินนมแม่อยู่ค่ะ แม้ลูกน้อยจะเริ่มทานอาหารเสริมตามวัยที่มีธัญพืชหลังจากอายุ 6 เดือนแล้ว เพราะนมแม่อุดมไปด้วยสารอาหารหลักที่สำคัญสำหรับลูกน้อยทั้งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต แอลฟาแล็ค สฟิงโกไมอีลิน (Alphalac Sphingomyelin)  การให้ลูกกินนมแม่เพียงอย่างเดียวหรือการให้ลูกกินอาหารเสริมตามวัยเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เด็กได้รับสารอาหารที่จำเป็นไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายลูกน้อยค่ะ ⁴ เด็กจึงต้องเริ่มทานอาหารเสริมธัญพืชควบคู่ไปกับการกินนมแม่เป็นประจำทุกวัน เพื่อให้ร่างกายเติบโตได้อย่างแข็งแรง

3. อาหารเสริมตามวัยที่มี DHA และธาตุเหล็ก ดีกับร่างกายลูกอย่างไร ?

เด็กจำเป็นต้องได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายที่ได้จากอาหารเสริมตามวัยรวมถึงอาหารเสริมที่มีธัญพืช เนื่องจาก

• DHA: เป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างและพัฒนาระบบประสาทและสมอง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเรียนรู้ พฤติกรรม และอารมณ์ที่ดี การได้รับ DHA ที่เพียงพอส่งผลบวกต่อพัฒนาการ ไอคิว (IQ) รวมถึงช่วยเรื่องการมองเห็นและการได้ยิน ⁸
• ธาตุเหล็ก: เมื่อทารกอายุตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป ปริมาณธาตุเหล็กในนมแม่เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อความต้องการของเด็กในวัยนี้ เด็กจึงต้องมีการเสริมอาหารตามวัยโดยเฉพาะอาหารเสริมธัญพืชรวมถึงโฮลเกรน เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กเกิดภาวะเลือดจางจากการขาดธาตุเหล็ก ซึ่งจะส่งผลเสียต่อพัฒนาการกล้ามเนื้อ การเรียนรู้ ไอคิว (IQ) พฤติกรรม และสมาธิของลูกน้อยได้ในอนาคตนะคะ ⁸

ก้าวสู่วัย 1 ขวบ ทำไมต้องเป็น "โฮลเกรน" (Whole Grains)

เมื่อเด็กๆ เริ่มทานอาหารได้หลากหลายขึ้น การเลือกอาหารเสริมธัญพืชหรือ โฮลเกรนที่ไม่ผ่านการขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต ขนมปังโฮลวีต 100% จะช่วยให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรง เพราะในธัญพืชเต็มเมล็ดมีวิตามินบี แร่ธาตุ และสารต้านอนุมูลอิสระอยู่มากมาย มีเส้นใยอาหารสูง ที่ช่วยเรื่องระบบขับถ่าย ชะลอการเติบโตของแบคทีเรียที่ไม่ดีในลำไส้ ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคอ้วน โรคหัวใจ และโรคเบาหวานประเภท 2 เมื่อลูกน้อยโตขึ้นค่ะ ³

สมาคมกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (the American Academy of Pediatrics) ได้ให้คำแนะนำสำหรับคุณแม่ในการจัดเตรียมอาหารเสริมธัญพืชโดยเฉพาะเมนูโฮลเกรนที่หลากหลาย ⁹ คือ

• ตัวอย่างของโฮเกรน: เช่น ขนมปังโฮลวีต ซีเรียลธัญพืช ⁹ ข้าวกล้อง ข้าวสาลี ข้าวโพด ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ ข้าวไรย์ ลูกเดือย ¹¹
• ให้ลูกน้อยกินอาหารตามวัยในปริมาณที่พอดีกับตัวเด็ก ซึ่งจะช่วยให้ลูกน้อยยอมรับอาหารชนิดใหม่ๆ ได้ง่ายขึ้น
  • คุณแม่ให้ลูกกินโฮลเกรนเพียง 1 ใน 4 หรือ 1 ใน 3 ของปริมาณผู้ใหญ่ หรือใช้สูตร 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำหนักอายุ 1 ปี (เช่น อายุ 1 ปี ทาน 1 ช้อนโต๊ะต่อมื้อ)
  • เริ่มให้อาหารเสริมโฮลเกรนในปริมาณที่น้อยกว่าที่คุณคิดว่าลูกจะทาน เพื่อให้ลูกน้อยได้ขอเพิ่มเองเมื่อลูกยังรู้สึกหิวนะคะ

หากลูกมีอาการแพ้อาหาร หรือได้รับวินิจฉัยว่าแพ้ถั่ว ควรหลีกเลี่ยงถั่วและผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของถั่วทุกชนิด และหากมีข้อสงสัยเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับโภชนาการ ควรปรึกษาแพทย์นะคะ

เลือก "โฮลเกรน" เพื่อลูกน้อย ฉบับคุณแม่มือโปร

การดูแลโภชนาการลูกน้อยตั้งแต่ 1 ขวบขึ้นไป คุณแม่สามารถเลือกอาหารเสริมธัญพืช หรือเมนูโฮลเกรนเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในมื้ออาหารจึงช่วยเติมเต็มช่องว่างทางโภชนาการให้กับลูกน้อยเพื่อให้เด็กได้รับสารอาหารที่จำเป็นอย่างเพียงพอ สำหรับคุณพ่อคุณแม่ยุคใหม่ที่อาจมีเวลาจำกัดในการเตรียมอาหารทุกมื้อ หรือกังวลว่าจะคัดสรรวัตถุดิบได้ไม่ครบถ้วน ปัจจุบันมีทางเลือกมากมายที่ช่วยอำนวยความสะดวกและมั่นใจได้ในคุณภาพค่ะ

เพียงแต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ 'การอ่านฉลาก' โดยควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ อย.รับรองต้องระบุชัดเจนว่าเป็น 'อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก' ซึ่งจะผ่านการควบคุมมาตรฐานจาก อย. อย่างเข้มงวดเป็นพิเศษ และต้องมั่นใจว่าในหนึ่งมื้อให้สารอาหารครบ 5 หมู่ ไม่ได้มีแค่ความอร่อย แต่ต้องอุดมไปด้วยโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน รวมถึงวิตามินและเกลือแร่ที่จำเป็นต่อสมอง อย่าง ดีเอชเอ (DHA), โอเมก้า 3,6 และธาตุเหล็ก เพื่อให้ทุกคำที่ลูกกิน คือก้าวสำคัญของการเจริญเติบโตที่สมบูรณ์แข็งแรงค่ะ

นอกจากนี้ คุณแม่ควรให้ลูกน้อยดื่มนมควบคู่กับการทาน “โฮลเกรน” หรืออาหารเสริมตามวัยอื่นๆ เป็นอาหารมื้อแรกในทุกๆ วัน เพราะในนมอุดมไปด้วยสารอาหารที่ส่งผลต่อพัฒนาการทางร่างกายโดยเฉพาะสมองของเด็กที่อยู่ในวัยเจริญเติบโต เช่น โปรตีน คาร์โบไฮเดรต วิตามิน รวมถึงแอลฟาแล็ค สฟิงโกไมอีลิน (Alphalac Sphingomyelin) ดีเอชเอ (DHA) และโอเมก้า 3,6,9 (Omega 3,6,9) เพื่อให้ลูกน้อยเติบโตได้อย่างแข็งแรงสมวัยและมีสมองที่ไวพร้อมเรียนรู้ที่ดีในอนาคตค่ะ

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่มือใหม่

• เด็กขาดธาตุเหล็ก เกิดจากอะไร พร้อมวิธีป้องกัน
• อาหารมื้อแรกของลูกตามช่วงวัย ข้าวมื้อแรกของลูก ควรเริ่มกินเมื่อไหร่
• วิธีทำเมนูเต้าหู้ขาวหมูสับ เมนูอร่อย เสริมโภชนาการลูกน้อย
• วิธีทำโยเกิร์ตตุ๋นฟักทอง เมนูอร่อย เสริมโภชนาการลูกน้อย
• 5 อาหารเสริมให้ลูกฉลาด กินอะไรให้ลูกฉลาด พัฒนาสมองลูก