Add เลย กิจกรรมสนุกๆ
พร้อมรางวัลมากมาย FREE!
กรุณากรอกข้อมูล

น้ำนม...คุณค่าเพื่อลูกน้อย

16 พ.ย. 2558

31371467_ml.jpg

       นมแม่ คืออาหารที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อย ซึ่งองค์การอนามัยโลกแนะนำว่า ควรให้นมแม่เพียงอย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรก และให้นมแม่ต่อเนื่อง ควบคู่กับอาหารเสริมที่ปลอดภัย มีคุณค่าและเหมาะกับอายุ ตั้งแต่เดือนที่ 6 จนลูกอายุ 2 ขวบหรือนานกว่านั้น เพราะในน้ำนมจะมีสารอาหารต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น โปรตีน ไขมัน คาร์โบไฮเดรต เกลือแร่ และวิตามิน ที่ครบถ้วนเพียงพอกับความต้องการของลูก มีคุณค่าทางอาหารและมีจำนวนแคลอรี่เหมาะสมกับทารกมากที่สุด

       ทั้งนี้ คุณแม่ที่ให้นมลูกในแต่ละเดือน อาจสังเกตว่า เมื่อเวลาเปลี่ยนไป น้ำนมแม่ก็มีการเปลี่ยนแปลงของลักษณะภายนอกและส่วนประกอบของน้ำนมเช่นกัน สำหรับแม่ที่เพิ่งคลอดนั้น วันแรกๆ สีน้ำนมจะเป็นสีเหลือง จากนั้นก็จะเปลี่ยนมาเป็นสีขาว วันนี้ เรามารู้จักและทำความเข้าใจเกี่ยวกับน้ำนมแม่กันนะคะ

       • ระยะหัวน้ำนม หรือ น้ำนมเหลือง (Colostrum) เป็นน้ำนมที่ออกมาจากเต้าของแม่ในระยะ 1-4 วันแรกหลังคลอด มีสีเหลือง และข้นกว่าน้ำนมปรกติ มีความเข้มข้นของแคลเซียม โพแทสเซียม โปรตีน และวิตามินที่ละลายในไขมัน เกลือแร่ และภูมิต้านทาน สูงกว่าน้ำนมปรกติ โดยใน 24 ชั่วโมงแรกหลังคลอดจะมีน้ำนมเหลืองนี้ปริมาณ 100 มล. แล้วค่อยๆเพิ่มเป็น 200-400 มล./วัน แม้น้ำนมเหลืองในวันแรกจะมีปริมาณน้อยแต่มีคุณสมบัติพิเศษ คือ มีปริมาณภูมิต้านทานสูงมากค่ะ ซึ่งจะช่วยปกป้องลูกจากการติดเชื้อในระยะแรกของชีวิต จึงควรให้ลูกดูดนมเร็วตั้งแต่แรกคลอดค่ะ

       • ระยะน้ำนมปรับเปลี่ยน (Transitional Milk) เป็นระยะระหว่างการเปลี่ยนจากหัวน้ำนมแม่ เป็นน้ำนมแม่ ซึ่งจะหลั่งในช่วง 7 – 10 วัน จนถึง 2 สัปดาห์หลังคลอด

       • ระยะน้ำนมแม่ (Mature Milk) คือน้ำนมในช่วงประมาณวันที่ 10 หลังคลอด จนถึงช่วงสุดท้ายของการให้นมบุตร เรียกได้ว่าช่วงนี้เป็นช่วงน้ำนมจริง อุดมไปด้วยส่วนประกอบต่างๆ ที่จำเป็นในการเติบโตของทารก ซึ่งแบ่งเป็น 2 องค์ประกอบ คือ
       1. ส่วนที่ปกป้องร่างกาย ประกอบด้วย
          1.1 ส่วนที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน เช่น อิมมูโนโกลบูลิน (immunoglobulins), เม็ดเลือดขาว (white blood cell), โปรตีนที่ช่วยต่อต้านเชื้อโรค ได้แก่ แลคโตเฟอริน (lactoferrin), ไลโซไซม์ (lysozyme), โปรเท็กทีฟลิปิค (protective lipids), น้ำตาลโอลิโกแซคคาไรด์ (oligosaccharides)
          1.2 ส่วนที่เกี่ยวกับการเติบโต (maturation) เช่น growth factor : epidermal growth factor, nerve growth factor, insulin-like growth factor, transforming growth factor cytokines, immunomodulator
          1.3. สารช่วยระบบการย่อยและฮอร์โมนต่างๆ เช่น Bile salt Stimulated Lipase (BSSL), เอนไซม์ และฮอร์โมนต่างๆ

       2. สารอาหาร ประกอบด้วย
          2.1 สารอาหารกลุ่มให้พลังงาน (macronutrient) ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต (น้ำตาลแลคโตส และน้ำตาลโอลิโกแซคคาไรด์) ไขมัน โปรตีน
          2.2 สารอาหารที่ไม่ให้พลังงาน (micronutrient) แต่ช่วยปกป้องร่างกาย ได้แก่ วิตามิน (เช่น วิตามินเอ ดี อี เค ซี และบี 6) และเกลือแร่ (เช่น ธาตุเหล็ก แคลเซียม)

คุณแม่บอกต่อ
       สิ่งที่คุณแม่มือใหม่มักไม่ทราบ ก็คือ ..ไม่รู้ว่า ควรให้ลูกดูดเท่าไร หรือลูกอิ่มหรือยัง แนะนำให้คุณแม่มือใหม่คอยสังเกตว่า ลูกได้นมแม่เพียงพอจาก...
       • ปัสสาวะของลูกมีสีเหลืองอ่อนใส ชุ่มผ้าอ้อมประมาณวันละ 6 - 8 ครั้ง (กรณีที่ลูกกินนมแม่อย่างเดียวโดยไม่ได้ให้น้ำ)
       • ความนิ่มของอุจจาระลูก โดยปกติลูกจะถ่ายประมาณวันละ 2 – 3 หรือทุกครั้งที่กินนมแม่ โดยในสัปดาห์แรกควรจะถ่ายอย่างน้อย 2 ครั้งต่อวัน เมื่ออายุ 1 - 4 สัปดาห์ อาจจะถ่ายถึง 5 ครั้งต่อวันหรือมากกว่านั้น แต่เมื่อลูกโตขึ้นจะเว้นระยะห่างในการถ่ายมากขึ้น อาจเว้นหลายๆ วันถ่ายครั้งก็ได้
       • ขณะที่ลูกกำลังดูดนมข้างหนึ่ง เต้านมอีกข้างก็มีน้ำนมไหลด้วย (แต่ถ้าไม่มีก็ไม่ได้หมายความว่าน้ำนมน้อย)
       • น้ำหนักลูกขึ้นตามเกณฑ์ปกติ
       • เมื่อลูกอิ่ม ลูกจะปล่อยหัวนมแม่ออกจากปากเอง ถ้าหลับคาเต้าโดยที่ยังอมหัวนมแม่อยู่ ให้กระตุ้นให้ดูดต่อจนกว่าจะอิ่ม
       • ลูกนอนหลับได้ดี ไม่งอแง และตื่นขึ้นมากินนมทุก 2 - 3 ชั่วโมง แต่ในช่วงเดือนแรก อาจจะตื่นขึ้นมาดูดบ่อยทุก 1 – 2 ชั่วโมงได้

ขอบคุณข้อมูลจาก:
       1.กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (http://hpe4.anamai.moph.go.th/hpe/bf/composition.php)
       2.หนังสือคู่มือตั้งครรภ์ทันสมัย โดย พญ.ปิยะรัตน์ สัมฤทธิ์ประดิษฐ์ สำนักพิมพ์พริม พ.ศ. 2552
       3.ตำราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ : มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย ตุลาคม พ.ศ. 2555
       4.โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ www.bumrungrad.com

 

แนะนำบทความนี้ให้เพื่อนๆ
ให้คะแนนบทความนี้
1คะแนน
2คะแนน
3คะแนน
4คะแนน
5คะแนน